Υγεία και μυαλό είναι δύο θαυμαστά πράγματα στην ζωή 

Λέμε «όχι» στο άγχος!


Κάθε τέλος τριμήνου το ίδιο άγχος. Μας το προκαλούν τι άλλο.... τα διαγωνίσματα, οι εξετάσεις, η αναμονή της βαθμολογίας! Πρόκειται για ένα άγχος που μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους και, μερικές φορές, να έχει αρνητικές συνέπειες για την υγεία μας. Υπάρχουν τρόποι να το αντιμετωπίσουμε; Η κλινική ψυχολόγος, κα Νατάσα Βλουτόγλου μας μίλησε για αυτό και μας τόνισε

«Θα είχαμε πολύ λιγότερο άγχος όλοι μας αν μπορούσαμε να φιλοσοφούμε λίγο τα πράγματα και, ως προς τις σχέσεις μας, να διαχειριστούμε τη διαφορετικότητα!

Αν εισάγουμε τη λέξη «άγχος» στο Google θα βρούμε περισσότερες από 1.100.000 αναρτήσεις. Πολλές από αυτές, πάνω από 700.000, έχουν ως αποδέκτες γονείς και μαθητές. «Σχολικό άγχος και εφηβεία», «Τεχνικές διαχείρισης άγχους εξετάσεων», «Άγχος και εξετάσεις: Οδηγός επιβίωσης», «Το κυνήγι του βαθμού γεννά το άγχος του μαθητή» είναι μόνο μερικοί από τους τίτλους σχετικών αναρτήσεων.

Επειδή, λίγο πολύ, όλοι εκμεταλλευτήκαμε το «άγχος» για να δικαιολογήσουμε έναν όχι και τόσο καλό βαθμό, αλλά, κυρίως, επειδή μας ενδιαφέρει να ανακαλύπτουμε την αλήθεια και να μην αρκούμαστε σε τυχαία αναγνώσματα, προσπαθήσαμε να ερευνήσουμε το φαινόμενο «άγχος» με τη βοήθεια του πλέον αρμόδιου προσώπου, της κας Νατάσας Βλουτόγλου, κλινικής ψυχολόγου του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Δήμου Αθήνας (2ο Δημοτικό Διαμέρισμα).

Η κυρία Βλουτόγλου κατά τη συνάντησή της με τις μαθήτριες της Ομάδας Δημοσιογραφίας

Με μια πλούσια επαγγελματική εμπειρία σε διάφορους άλλους φορείς, όπως σε δημόσια νοσοκομεία και ιατροπαιδαγωγικά κέντρα και άρτια επαγγελματική κατάρτιση, η κα Βλουτόγλου αφιέρωσε απλόχερα τον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο της για να έρθει στο σχολείο μας και να μιλήσει μαζί μας για το «άγχος». Κυρίως, προσπάθησε να το εντάξει στο κατάλληλο πλαίσιο, όπως θα διαπιστώσετε παρακάτω. Την ευχαριστούμε θερμά για την τιμή που μας έκανε να επισκεφθεί το σχολείο μας και να συνομιλήσει μαζί μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Καταρχάς μπορείτε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς είναι το άγχος;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Το άγχος είναι ένα συναίσθημα, ένα είδος δυσάρεστης ψυχικής έντασης. Είναι αυτό που νοιώθουμε όταν υπάρχει μια ανισορροπία ανάμεσα στις απαιτήσεις που καλούμαστε να ικανοποιήσουμε και στις δυνατότητες που έχουμε ή, γενικότερα, τους πόρους που διαθέτουμε για την ικανοποίηση των απαιτήσεων αυτών. Η εφηβεία, επειδή είναι μία ταραχώδης αναπτυξιακή περίοδος που συμβαίνουν πολλές αλλαγές πάνω μας και γύρω μας είναι και μια περίοδος με πολύ άγχος...

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Γίνεται συχνά η διάκριση σε «καλό» και «κακό» άγχος. Τελικά υπάρχει «καλό» και «κακό» άγχος;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Σίγουρα υπάρχει το δημιουργικό άγχος, όταν για παράδειγμα κάνουμε μια εργασία ή γράφουμε ένα βιβλίο. Το δημιουργικό άγχος έχει να κάνει με την επιθυμία μας να τα πάμε καλά. Να έχουμε επιτεύγματα. Να δώσουμε μια θετική εικόνα στους γύρω μας. Να αποδείξουμε κυρίως στους εαυτούς μας ότι αξίζουμε. Το άγχος συνδέεται απόλυτα με την αυτοεκτίμησή μας. Για αυτό και όσον αφορά στους μαθητές και τις εξετάσεις, παρατηρείται ότι οι μαθητές με σταθερά χαμηλές επιδόσεις συνήθως δεν έχουν άγχος. Ακριβώς επειδή δεν προσπαθούν για κάτι καλύτερο σε σταθερή βάση λόγω χαμηλής αυτοεκτίμησης. Αντίθετα, οι μαθητές που προσπαθούν πάντα για το καλύτερο συχνά άγχονται αρκετά. Το άγχος έχει σχέση με το βίωμα. Πως βιώνουμε μια κατάσταση και πρέπει να μας απασχολεί ως μια παθολογική κατάσταση όταν ξεπερνά κάποια όρια...

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Πότε το άγχος είναι παθολογικό;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Όταν ο ίδιος ο πάσχων αισθάνεται ότι είναι πολύ βαρύ αυτό που νοιώθει. Όταν η ύπαρξη σωματικών συμπτωμάτων, όπως, για παράδειγμα, κεφαλαλγία, εφίδρωση ,ταχυκαρδίες, κοιλιακά άλγη, υπερυπνία ή αϋπνία, ευερεθιστικότητα, ανάγκη για κατανάλωση πολύ ή ελάχιστου έως καθόλου φαγητού και πλήθος άλλα είναι πολύ έντονα, σε σημείο που κάποιος παύει να είναι λειτουργικός στον βαθμό που ήταν πριν.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Τι μπορεί να κάνει κάποιος που νοιώθει έντονο άγχος;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Πρώτα πρέπει να μάθουμε να συζητάμε, να επικοινωνούμε, να εξωτερικεύουμε σε κάποιον συγγενή, γονέα ή σε φίλο που εμπιστευόμαστε αυτό το οποίο μας προκαλεί άγχος. Τις περισσότερες φορές δεν είναι εύκολο να συνειδητοποιήσει κάποιος, ακόμη και ένας ενήλικας, την πηγή που του προκαλεί άγχος. Όταν νοιώθουμε ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάποια όρια και η ύπαρξη του δυσάρεστου αυτού συναισθήματος δυσκολεύει τη ζωή μας, καλό είναι να ζητήσουμε τη βοήθεια κάποιου ειδικού. Συνήθως ακολουθείται μια βραχεία, δηλαδή, σύντομης διάρκειας, θεραπεία. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί η θεραπεία να συνοδεύεται και από τη χρήση φαρμάκων, αν και κάτι τέτοιο, συνήθως, αποφεύγεται στους εφήβους. Ο ειδικός θα μας βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε τον παράγοντα που προκαλεί το άγχος. Είναι πολύ σημαντικό να ανακαλύψουμε τις πηγές του έντονου ή και παθολογικού άγχους δουλεύοντας το πώς βιώνουμε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Ποιοι είναι οι παράγοντες εκείνοι που μπορεί να προκαλούν άγχος σε ένα παιδί ή/και έφηβο;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Μια ασθένεια στην οικογένεια, η κρίση, η μετανάστευση, η μετάβαση από μία κατάσταση σε άλλη, όπως, για παράδειγμα, είναι και η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο (για εσάς τους μαθητές της Α Γυμνασίου), οι πανελλήνιες εξετάσεις -το άγχος των μαθητών φαίνεται να κορυφώνεται στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου- ή οι εξετάσεις γενικότερα, η ύπαρξη δυσλειτουργικών προτύπων στην οικογένεια, διάφορα ενδοοικογενειακά προβλήματα, μία πρωτόγνωρη, νέα, διαφορετική κατάσταση, οι σχέσεις με το άλλο φύλο, η πίεση των συνομηλίκων, τα πρότυπα εικόνας σώματος που προωθούν τα ΜΜΕ, η κακοποίηση σε όλες της τις μορφές, φαινόμενα ενδοσχολικής βίας κ.α.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Πώς σχετίζεται το άγχος με την ενδοσχολική βία, το ονομαζόμενο bulling;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Το άγχος και ο φόβος αποτελούν μια έντονη ψυχική αγχογόνα κατάσταση για το «θύμα», το οποίο κυρίως φοβάται να αποκαλύψει αυτό που βιώνει.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Η φυσική άσκηση ή η διατροφή μπορεί να παίξει κάποιον ρόλο στην καταπολέμηση του άγχους;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Σίγουρα, όπως και σε κάθε δυσάρεστη ψυχολογική μας κατάσταση. Όχι όμως σε ικανοποιητικό βαθμό όταν το άγχος είναι παθολογικό.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Ακούγεται ότι η γιόγκα ή ο διαλογισμός συμβάλλουν στην καταπολέμηση του άγχους. Συμφωνείται με την άποψη αυτή;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Σύμφωνα με μελέτες, η γιόγκα είναι καταπραϋντική για το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και, συνακόλουθα, μπορεί να λειτουργεί θετικά στον μετριασμό του άγχους.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Είναι εύκολο για κάποιον έφηβο να απευθυνθεί στον ειδικό, σε έναν ψυχολόγο ή ψυχίατρο; Πιστεύουμε ότι υπάρχει μια προκατάληψη όσον αφορά τη στροφή μας σε έναν ψυχολόγο.

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Εγώ λέω πάντα στα παιδιά ότι οι ψυχολόγοι είμαστε για το μέσο, απλό πρόβλημα του καθενός μας και φυσικά όχι μόνον για τους ανθρώπους με σοβαρές ψυχιατρικές παθήσεις .Δεν υπάρχει ιδιαίτερη προκατάληψη πια, νομίζω. Εγώ βλέπω χρόνια μαθητές σε σχολεία σε πλαίσιο υποστήριξης και συμβουλευτικής. Καθώς και τους γονείς τους, αν χρειαστεί ή αν το επιθυμούν οι μαθητές. Δεν βλέπω προκατάληψη πια.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Κλείνοντας θα θέλαμε να μας πείτε τι προτείνετε σε κάποιον συνομήλικο μας που νοιώθει ότι συχνά καταβάλλεται από το άγχος;

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ : Να μάθει να συζητάει. Να επικοινωνεί. Να μοιράζεται αυτό που νοιώθει. Πρέπει να μάθει να δίνει χώρο στα συναισθήματά του. Βοηθάει πολύ να κάνει μια λίστα με αυτά που μπορεί να τον ενοχλούν, όπως και μια καταγραφή σε μια κόλα χαρτί του τι του έχει συμβεί τη συγκεκριμένη περίοδο. Είναι σημαντικό να προσπαθήσει να εντοπίσει την πηγή του άγχους του, αν και η πηγή δεν είναι πάντα κάτι το συνειδητό. Αυτό που μπορώ να σας πω και να τονίσω είναι ότι θα είχαμε πολύ λιγότερο άγχος όλοι μας αν μπορούσαμε να φιλοσοφούμε λίγο τα πράγματα και, ως προς τις σχέσεις μας, να διαχειριστούμε τη διαφορετικότητα! Αυτό ισχύει και για εμάς τους ενήλικες φυσικά!

Συνέντευξη : Αρετή Καραπαναγιώτη, Φαίη Μπρούπη, Μαρία Τσιώλη-Κκουτσουρά Φωτογραφία: Ορνέλα Κοροβέση


Δείτε τι βρήκαμε!

Αξιοποιήσαμε τη συνέντευξη της ψυχολόγου μας για το άγχος, καθώς και πληροφορίες που είχαμε συλλέξει για τα συμπτώματα του άγχους πριν από τη συνάντηση μας με την ειδικό και φτιάξαμε ένα ερωτηματολόγιο με στόχο..... να καταγράψουμε εάν οι συμμαθητές και συμμαθήτριες μας είναι «θύματα» άγχους! Δείγμα της έρευνάς μας ογδόντα συμμαθητές και συμμαθήτριές μας - 45% των ερωτηθέντων/εισών ήταν αγόρια και 55% κορίτσια- που προέρχονταν από τρεις διαφορετικές τάξεις του σχολείου μας -η επιλογή ήταν τυχαία. Ιδού τα πορίσματά μας:

Η κάθετη στήλη αντιστοιχεί στα ποσοστά θετικών και αρνητικών απαντήσεων που έδωσαν οι μαθητές και μαθήτριες του δείγματός μας ενώ η οριζόντια στήλη στα εννέα ερωτήματα που περιλάμβανε το ερωτηματολόγιό μας και που δεν ήταν άλλα από τα ακόλουθα:

1. Νοιώθετε ευερέθιστοι ή επιθετικοί;

2. Εντοπίζεται δυσκολίες συγκέντρωσης και μνήμης;

3. Έχετε έντονη ανησυχία για την απόδοση σας;

4. Ασχολείστε και ανησυχείτε για μικροπράγματα;

5. Αισθάνεστε μειονεξία, μοναξιά, θλίψη;

6. Νοιώθετε κουρασμένοι;

7. Ο ύπνος σας είναι διαταραγμένος;

8. Έχετε δυσπεψία ή μειωμένη όρεξη για φαγητό;

9. Αισθάνεστε ταχυκαρδία, ζάλη, τάση λιποθυμίας, βάρος στο στήθος, πονοκέφαλο;

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ - ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ : Αρετή Καραπαναγιώτη


Τα δόντια... σαν τα μάτια μας

Μήπως θυμάστε τη σχέση σας με την οδοντόβουρτσα όταν ήσασταν πιο μικροί; Σίγουρα για τους περισσότερους από εσάς ήταν μία σχέση αγάπης-μίσους. Σήμερα, μάλλον, η ζυγαριά γέρνει προς το μέρος της αγάπης! Γιατί; Γιατί απλά καταλάβατε ότι τα δόντια μας τα βγάζουμε μία μόνο φορά! Ή, πολύ απλά, γιατί έχουμε πλέον καταλάβει τι θα συμβεί άμα χαλάσουν και αναγκαστούμε να κάνουμε κάποια εξαγωγή! Πρώτον και βασικότερο, δεν θα μπορούμε να φάμε τίποτα, παρά μόνο αυτά που έχουν κρεμώδη υφή. Πραγματικά μια ζωή βαρετή, χωρίς νοστιμάδα, δεν βρίσκετε;

Το βούρτσισμα των δοντιών είναι το Α και το Ω για υγιή δόντια. Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρία Προαγωγής & Αγωγής της Υγείας, η λύση για την καταπολέμηση της οδοντικής μικροβιακής πλάκας που ευθύνεται για την καταστροφή των ωραίων δοντιών και γερών ούλων είναι μία : βούρτσισμα τουλάχιστον δύο λεπτών δύο φορές την ημέρα, πρωί και βράδυ. Η επιλογή της κατάλληλης οδοντόβουρτσας είναι επίσης σημαντική. Ακόμη, μην ξεχνάτε να αλλάζετε συχνά την οδοντόβουρτσά σας. Σημαντική είναι και η χρήση οδοντικού νήματος, κυρίως για το καθάρισμα των διαστημάτων ανάμεσα στα δόντια. Αναμφίβολα και η διατροφή συμβάλλει στην προστασία των δοντιών μας. Όπως αναφέρεται στον ιστότοπο «Ταξίδι στη Χώρα του Καλύτερου» μία ισορροπημένη διατροφή με αρκετές ποσότητες ασβεστίου και βιταμίνης D αυξάνουν την πρόσληψη ασβεστίου και βοηθούν στο χτίσιμο γερών δοντιών και ούλων. Πράσινα λαχανικά, χυμοί, πορτοκάλια, μπρόκολο φαίνεται να είναι πολύτιμοι σύμμαχοι. Ωστόσο, το σωστό βούρτσισμα μάλλον διατηρεί τα πρωτεία.

Ηθικό δίδαγμα για όσους εξακολουθούν να μισούν την οδοντόβουρτσα: Φανταστείτε τον εαυτό σας και τη ζωή σας χωρίς τα δόντια σας! Φανταστείτε ένα χαμόγελο χωρίς αυτά. Ειδικά σήμερα, που περισσότερο από ποτέ έχουμε ανάγκη από μεγάλα, φωτεινά χαμόγελα!

Φαίη Μπρούπη


Γρήγορο φαγητό»....

Όποιος βιάζεται σκοντάφτει;
Όλο και περισσότερα ελληνόπουλα καταναλώνουν στις μέρες μας μεγάλες ποσότητες γρήγορου φαγητού, ενώ τα ταχυφαγεία γνωστών αλυσίδων εξαπλώνονται σαν μανιτάρια! Σε αυτό το άρθρο θα μας απασχολήσει η ποιότητα, θρεπτική αξία του «γρήγορου φαγητού» και το πόσο διασφαλίζει την υγεία των παιδιών και εφήβων που αποτελούν και τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του!

Στην εποχή της άνεσης και των γρήγορων ρυθμών, που διανύουμε, η κατανάλωση έτοιμου φαγητού αποτελεί συνήθεια μικρών και μεγάλων. Η γρήγορη παρασκευή του, η νόστιμη γεύση του και το χαμηλό του κόστος, στρέφουν πολλά παιδιά και εφήβους σε αυτήν την εύκολη λύση, αγνοώντας τους κινδύνους που μπορεί να κρύβονται πίσω από μια τέτοια διατροφική συνήθεια. Για άλλους, η αύξηση της κατανάλωσης «γρήγορου φαγητού» πρέπει να αναζητηθεί σε μεταβολές στην οικογένεια και, γενικότερα, στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η εργαζόμενη μητέρα διαθέτει ελάχιστο ή έως καθόλου χρόνο για να ασχοληθεί με την παρασκευή φαγητού. Επιπρόσθετα, η παρακολούθηση της τηλεόρασης ή η πολύωρη ενασχόληση με τους Η/Υ -μια άλλη αγαπημένη συνήθεια των παιδιών και εφήβων- «ταιριάζει» περισσότερο με ένα χάμπουργκερ παρά με ένα φαγητό για την κατανάλωση του οποίου θα χρειαστείς πιάτο, πιρούνι και, φυσικά, τα δυο σου χέρια! Όπως καταλαβαίνετε, οικονομία χρόνου και γρήγορο φαγητό είναι αχώριστοι φίλοι!

Αυτό που, συνήθως, ξεχνάμε είναι ότι τις περισσότερες φορές με το «γρήγορο φαγητό» δεν κερδίζουμε μόνο χρόνο αλλά και κιλά! Υποστηρίζεται ότι τα παιδιά που καταναλώνουν γρήγορο φαγητό, προσλαμβάνουν κατά μέσο όρο 187 περισσότερες θερμίδες απ' τα υπόλοιπα. Ο αριθμός μπορεί εκ πρώτης όψεως να μην φοβίζει, ωστόσο μακροπρόθεσμα η γκαρνταρόμπα μας θα αρχίσει να διαμαρτύρεται! Σύμφωνα με μετρήσεις, 2-3 φορές την εβδομάδα κατανάλωση «γρήγορου φαγητού» μεταφράζεται σε 4 περίπου παραπάνω κιλά ετήσια. Επιπλέον, το γεγονός ότι το γρήγορο φαγητό δεν περιέχει πολλές φυτικές ίνες και, συνακόλουθα, δεν προκαλεί εύκολα αίσθημα κορεσμού, κάνει τα παιδιά και εφήβους να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες. Σύμφωνα με μελέτη της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών τα ελληνόπουλα έχουμε τα πρωτεία παγκόσμια στην παιδική παχυσαρκία (https://panacea.med.uoa.gr/topic.aspx?id=179).

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι τόσο αισθητικό όσο υγείας. Το παιδιά που καταναλώνουν «γρήγορο φαγητό», στερούνται συστατικών απαραίτητων για την υγιή τους ανάπτυξη. Τρώνε λιγότερα φρούτα και λαχανικά, πίνουν λιγότερο γάλα και δεν λαμβάνουν την απαραίτητη ποσότητα φυτικών ινών που είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για τη λειτουργία του εντέρου. Παράλληλα, η παχυσαρκία, μια συχνή συνέπεια της κατανάλωσης «έτοιμου φαγητού» μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά καρδιακές παθήσεις, υπέρταση, αναπνευστικά και ορθοπεδικά προβλήματα και διαβήτη τύπου 2 ο οποίος με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα όρασης ή νευροπάθεια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επιστημονικές έρευνες που συνδέουν την ευερέθιστη συμπεριφορά και τις δυσκολίες στα μαθήματα με την κατανάλωση γρήγορου φαγητού. Τα παιδιά χάνουν την ικανότητα συγκέντρωσης αφού η έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων των τροφών αυτών, μειώνει την ποσότητα των θρεπτικών συστατικών που λαμβάνει το σώμα και τα οποία βοηθούν στη συγκέντρωση. Έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, έδειξε πως, όταν ενισχύθηκε η διατροφή των παιδιών με κατάλληλες υγιεινές τροφές, όπως ψάρι, βελτιώθηκε τόσο η συμπεριφορά τους, όσο και η απόδοσή τους.

Και φθάνουμε στο δια ταύτα. Τι πρέπει να γίνει; Πρέπει να παραδεχθούμε ότι εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν. Όλοι μας οφείλουμε να κινητοποιηθούμε και, πρώτιστα, αυτοί που διαμορφώνουν τρόπους ζωής : γονείς, εκπαιδευτικοί, πολιτικοί, επιχειρηματίες. Όλοι πρέπει να αναγνωρίσουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και ο καθένας από τη θέση να αναλάβει δράσεις. Ο έλεγχος της ποιότητας των τροφών που παρέχονται στα ταχυφαγεία, η πώληση από τα κυλικεία φρούτων, χυμών και σάντουιτς φτιαγμένων από αγνά υλικά, όπως και η υιοθέτηση πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών στο σπίτι μπορούν να θεωρηθούν μία καλή αρχή.

  


                         Είναι καλό να λέμε όχι στα λίπη και στο                                       γρήγορο, κακής ποιότητας φαγητό...

Είναι καλό να λέμε ναι στα φρούτα και στα λαχανικά, στο καλομαγειρεμένο σπιτικό ή μη φαγητό.... Αλλά και σε αυτά με μέτρο! Η νευρική ορθορεξία, η μανία για την υγιεινή διατροφή και τον υγιεινό τρόπο ζωής γενικότερα, ήδη από το 1997 συγκαταλέγεται στις ασθένειες της σύγχρονης εποχής! Αλλά για αυτήν περισσότερες πληροφορίες στο επόμενο τεύχος.....

Ορέστης Αριανούτσος (ΠΗΓΗ : https://dreamskindergarten.blogspot.gr/2012/10/blog-post_14.html)


Νευρική ορθορεξία : Η εμμονή με την υγιεινή διατροφή

Γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά τα δύο άκρα: ψυχογενής βουλιμία και νευρική ανορεξία. Σίγουρα όμως οι περισσότεροι δεν έχουμε ξανακούσει γι' αυτή τη -σχετικά καινούρια- διατροφική διαταραχή. «Νευρική ορθορεξία; Είναι δυνατόν η υγιεινή διατροφή να αποτελεί αρρώστια;!» Ναι, είναι!

Τι είναι; Ο όρος «Νευρική Ορθορεξία» ή αλλιώς «Orthorexia Nervosa» , που ακούγεται όλο και περισσότερο τελευταία, προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «ορθός» και «όρεξη». «Εφευρέτης» του είναι ο Αμερικάνος γιατρός Steven Bratman, που το 1997 πρωτοαναφέρθηκε σε αυτόν για να περιγράψει τη διατροφική ασθένεια που χαρακτηρίζεται από την ιδιαίτερη προσήλωση του ατόμου στην επιλογή υγιεινών- κατάλληλων τροφών. Δεν είναι ακόμα επίσημος, παρόλα αυτά, έχει προταθεί για εισαγωγή στην νεότερη έκδοση του Διαγνωστικού Εγχειριδίου των Ψυχικών Διαταραχών.

Ποιους αφορά; Το πρόβλημα επηρεάζει εξίσου άντρες και γυναίκες , όμως, γενικά, «χτυπά» τα άτομα που έχουν ανάγκη να ελέγχουν εντελώς τα ζωή και την υγεία τους. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, πως όλοι οι ορθορεκτικοί είναι αδύνατοι. Πολλές φορές είναι ακόμη και παχύσαρκοι. Επίσης, ευάλωτη ομάδα αποτελούν οι έφηβοι που δεν έχουν το ιδανικό σωματικό βάρος και επηρεάζονται ψυχολογικά από την κριτική των άλλων, καθώς και μερικοί αθλητές.

Γιατί εκδηλώνεται; Κατ' αρχάς, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο πως, σε αντίθεση με την ανορεξία, το άτομο δεν ενδιαφέρεται τόσο για την απώλεια βάρους. Κύριες αιτίες της διαταραχής είναι, συνήθως, το άγχος, ο φόβος για την υγεία, η ανάγκη για πλήρη έλεγχο, η ανασφάλεια και η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Οι αιτίες της μπορούν να αναζητηθούν, επίσης, σε διάφορα εξωτερικά ερεθίσματα που επηρεάζουν το άτομο, όπως τις κοινωνικές αντιλήψεις, την οικογένεια και τα πολύ κοντινά του πρόσωπα, σε πρόσφατες ασθένειες ή κάποια είδηση που μπορεί να προκαλέσει απέχθεια για μια συγκεκριμένη ομάδα τροφίμων κτλ.

Πώς εκδηλώνεται; Κάποιος που πάσχει από νευρική ορθορεξία τείνει να σκέφτεται συνεχώς και επίμονα τη διατροφή του και να προγραμματίζει τα γεύματά του πολύ νωρίτερα. Αποκλείει εντελώς τρόφιμα που θεωρεί «ακατάλληλα» ή «ανθυγιεινά», όπως τροφές αυξημένες σε λιπαρά, ζάχαρη, συντηρητικά ή αλάτι, τυποποιημένα προϊόντα, ακόμη και ολόκληρες ομάδες τροφίμων (π.χ. υδατάνθρακες ή γαλακτοκομικά). Σημαντικό, όμως, είναι ότι δεν ανησυχεί για την ποσότητα, αλλά για την ποιότητα των τροφών. Η θρεπτική αξία τους αποκτά μεγαλύτερη σημασία από την γευστική απόλαυση, καθώς το άτομο αναζητά συνεχώς πληροφορίες γύρω από την υγιεινή διατροφή προκειμένου να δικαιολογήσει την εμμονή του. Και σαν να μην αρκούν όλοι αυτοί οι περιορισμοί που θέτει στο εαυτό του, ο πάσχων αποφεύγει συστηματικά κοινωνικές δραστηριότητες, όπως εξόδους με φίλους ή μεγάλα οικογενειακά τραπέζια, γιατί φοβάται πως θα «χαλάσει» τη δίαιτά του.

Τι επιπτώσεις έχει; Σε γενικές γραμμές, η διατροφή ενός ορθορεκτικού επηρεάζει άμεσα την ψυχολογική του κατάσταση. Κάθε τρόφιμο ή γεύμα του συνδυάζεται με ένα συναίσθημα. Νιώθει να του ενισχύεται η αυτοπεποίθηση λόγω της υποτιθέμενης υγιεινής διατροφής, ενώ, παράλληλα, φτάνει στο σημείο να υποτιμά τους ανθρώπους που δεν ακολουθούν κάτι παρόμοιο! Από την άλλη πλευρά, αν ενδώσει σε έναν πειρασμό, βασανίζεται από έντονες ενοχές, και έτσι καταφεύγει σε ακόμη πιο αυστηρές απαγορεύσεις. Και, φυσικά, όλη αυτή η συναισθηματική σύγχυση τον οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση, μείωση της ποιότητας ζωής, δυσφορία, διαταραχή των σχέσεών του, καταθλιπτικό συναίσθημα και άγχος. Σε ακραίες περιπτώσεις, η νευρική ορθορεξία είναι ικανή να οδηγήσει σε υποσιτισμό ή ακόμη και θάνατο, λόγω της έλλειψης βασικών απαραίτητων συστατικών για τον οργανισμό.

Πώς αντιμετωπίζεται; Πρώτα από όλα είναι απαραίτητο ο «ασθενής» να αντιληφθεί το κακό που κάνει στον εαυτό του αλλά και στους γύρω του. Πρέπει να καταλάβει πως οι συνήθειές του επηρεάζουν κάθε τομέα της ζωής του. Αφού κατανοήσει το πρόβλημα, καλό είναι να αναζητήσει βοήθεια. Συνήθως ακολουθούνται ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι με την παρέμβαση κάποιου ειδικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και χορήγηση φαρμάκων, όπως αντικαταθλιπτικά. Βασικός στόχος της θεραπείας είναι να συνεχίσει να τρέφεται υγιεινά, αλλά με επίγνωση του τι σημαίνει αυτό. Η κατανάλωση τροφών δεν μας κάνει καλύτερους ή χειρότερους ανθρώπους, ούτε είναι σημαντικότερη από τη ζωή, την ευτυχία και την υγεία μας. Γι' αυτό, η λύση είναι «ποικιλία με μέτρο», χωρίς να στερούμαστε τίποτα και χωρίς να κάνουμε υπερβολές!

Αρετή Καραπαναγιώτη

(ΠΗΓΕΣ : https://www.iatronet.gr, https://www.boro.gr, https://www.dietup.gr, https://www.i-tipos.gr) 


1. Πόσα φρούτα τρως κάθε μέρα;

α. Κανένα

β. Παραπάνω από δύο

γ. Ένα με δύο

2. Ελέγχεις τις ποσότητες που τρως;

α. Μπαα...!

β. Θα φάω όσο πεινάω!

γ. Πάντα! Προσπαθώ να μην ξεφεύγω!

3. Πόσα ποτήρια νερό πίνεις καθημερινά;

α. 7 ή περισσότερα- πάντα διψάω!

β. Δεν τα μετράω, αλλά συνήθως δεν πίνω πολύ νερό

γ. 3-5 ποτήρια μου αρκούν

4. Τι μέρος της καθημερινότητάς σου αποτελεί η φυσική άσκηση;

α. 1 φορά την εβδομάδα μου είναι αρκετή

β. Δεν την μπορώ τη γυμναστική... Κουράζομαι με το παραμικρό!

γ. Κάνω γυμναστική 2 ή παραπάνω φορές την εβδομάδα- μ' αρέσει να βρίσκομαι σε κίνηση!

5. Γενικά, τρως έξω;

α. Καθημερινά! Δεν αντιστέκομαι στους γευστικούς πειρασμούς!

β. Συνήθως τρώω σπιτικό φαγητό της μαμάς, αλλά περίπου 1 φορά την εβδομάδα μπορεί να παραγγείλουμε καμία πίτσα ή να βγω με φίλους για σουβλάκια

γ. Δεν μου πολυαρέσει το μαγειρεμένο φαγητό, αλλά τι να κάνουμε! Δεν γίνεται να αγοράζουμε απ' έξω κάθε μέρα!

Απαντήσεις :

Συγκέντρωσε τη βαθμολογία σου αθροίζοντας τους βαθμούς που αντιστοιχούν σε κάθε σου απάντηση!


19-25 βαθμοί

Μέτρον άριστον!

Ξέρεις να ζεις σωστά- και αυτό φαίνεται στην υγεία σου! Η διατροφή σου περιλαμβάνει ποικιλία τροφών και απολαμβάνεις να διατηρείσαι σε άριστη φόρμα.

Συνέχισε έτσι!

12-18 βαθμοί

Καλά το πας, αλλά...

Ξέρεις αρκετά περί υγιεινού τρόπου ζωής, όμως δεν τα τηρείς πάντα! Λατρεύεις τις μικρές ατασθαλίες, και απ' ότι φαίνεται είναι λίγο πιο συχνές απ' όσο πρέπει. Λίγη προσπάθεια ακόμη, και... το 'χεις!

11 ή λιγότεροι βαθμοί

Ουπς!

Δεν τα πήγες και τόσο καλά! «Υγιεινή διατροφή και άσκηση; Δηλαδή;» Οι όροι αυτοί λίγο πολύ απουσιάζουν από την καθημερινότητά σου! Ίσως θα έπρεπε να φροντίζεις λίγο περισσότερο την υγεία σου, για το δικό σου καλό! Πάρε μια ιδέα από το σχετικό μας άρθρο!